काठमाडौं, १५ असोज । नेपाली कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशन नजिकिँदै जाँदा पार्टीभित्रको आन्तरिक चुनावी सरगर्मी तीव्र बनेको छ । तर महाधिवेशनका लागि वडा, पालिका हुँदै प्रतिनिधिसभा क्षेत्रीय अधिवेशनसम्म पुग्दा उत्साहसँगै विवाद, आरोप–प्रत्यारोप र झडपका घटनासमेत सार्वजनिक हुन थालेका छन् ।
केन्द्रीय महाधिवेशनमा पुग्ने प्रतिनिधि छनोटकै क्रममा विभिन्न जिल्लामा विवाद चर्किएपछि कांग्रेसको आन्तरिक निर्वाचन प्रक्रिया चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको देखिएको छ । कतिपय ठाउँमा मतदान रोकिएको छ भने कतै निर्वाचन प्रक्रिया नै स्थगित भएको छ । केही स्थानमा निर्वाचन समितिको कार्यालयमा तालाबन्दी गरिएको छ भने मोरङमा कुटाकुट हुँदा नेतासहित कार्यकर्ता घाइते भएका छन् ।
मोरङ–६ मा कुटाकुट, नेता–कार्यकर्ता घाइते
सबैभन्दा तनावपूर्ण घटनामध्ये एक मोरङ क्षेत्र नम्बर ६ मा भएको छ । सुन्दरहरैँचा–४ स्थित अधिवेशनस्थलमा मनोनयन दर्ताका क्रममा विवाद बढेपछि दुई पक्षबीच झडप भएको हो ।
प्रतिनिधिको नामावलीमा एक महिलाको नाम समावेश नभएको विषयबाट विवाद सुरु भएको र त्यसपछि तोडफोड तथा कुटपिट भएको प्रत्यक्षदर्शीको भनाइ छ । घटनामा क्षेत्रीय सभापतिका उम्मेदवार चुमनारायण तबदार, चेतराज रेग्मी र समुन्द्र पोखरेलमाथि कुटपिट भएको तथा करिब ५०–६० वटा कुर्सी तोडफोड भएको कान्तिपुरले जनाएको छ ।
झडपपछि मनोनयन दर्ताको प्रक्रिया प्रभावित भएको छ भने सुरक्षाकर्मी परिचालन गर्नुपरेको थियो ।
यसअघि पनि मोरङकै विराटनगर महानगरपालिका–६ को वडा अधिवेशनमा दुई पक्षबीच कुटाकुट भएको थियो । घटनापछि प्रहरीले एक जनालाई नियन्त्रणमा लिएको र केही समय रोकिएको मतदान पुनः सञ्चालन गरिएको थियो ।
स्याङ्जा–२ मा मतदान विवाद, पुनः मतदान गर्न निर्देशन
स्याङ्जा क्षेत्र नम्बर २ मा पनि मतदान प्रक्रिया विवादमा परेको छ । मतदान व्यवस्थापन तथा निर्वाचन अधिकृतको कार्यशैलीलाई लिएर विवाद भएपछि मतदान स्थगित भएको थियो ।
१३ असोजमा भएको मतदानमा करिब १५ प्रतिशत मतदाताले मतदान गर्न नपाएको भन्दै केन्द्रीय निर्वाचन समितिले विवादित प्रक्रिया निरन्तरता दिनुको सट्टा पुनः मतदान गराउन निर्देशन दिएको छ ।
केन्द्रीय निर्वाचन समितिले बाँकी मतदातालाई समेत जानकारी गराएर नयाँ प्रक्रियाबाट मतदान अघि बढाउन जिल्ला निर्वाचन अधिकृतलाई निर्देशन दिएको हो ।
सिन्धुपाल्चोक–२ मा मतपत्र विवाद, अधिवेशन स्थगित
सिन्धुपाल्चोक क्षेत्र नम्बर २ मा मतदान अधिकृतको हस्ताक्षर नभएका मतपत्र प्रयोग भएको भन्दै विवाद उत्पन्न भएको छ ।
नेता वंशलाल तामाङ पक्षले मतदानमा धाँधली भएको आरोप लगाएपछि अधिवेशन स्थगित गरिएको हो । विवादका क्रममा मतपेटिकामा लात हानेको भिडियोसमेत सार्वजनिक भएको थियो ।
त्यहाँ कृष्णकुमार तामाङ र पासाङ दोङ क्षेत्रीय सभापतिका उम्मेदवारका रूपमा प्रतिस्पर्धामा थिए । विवाद समाधान नभएपछि निर्वाचन प्रक्रिया नै रोकिएको हो ।
काभ्रे–२ मा ‘सहमति’ कि निर्वाचन ? विवाद कायमै
काभ्रे क्षेत्र नम्बर २ मा भने विवादको स्वरूप केही फरक देखिएको छ । महाधिवेशन प्रतिनिधिका उम्मेदवारहरूले मनोनयन दर्ता भइसकेपछि पनि ‘सहमति’का नाममा अन्तिम नामावली सार्वजनिक नगरिएको भन्दै निर्वाचन प्रक्रिया अघि बढाउन माग गरेका छन् ।
२३ जना महाधिवेशन प्रतिनिधिका उम्मेदवारले केन्द्रीय निर्वाचन समितिमा निवेदन दर्ता गर्दै निर्वाचनमार्फत प्रतिनिधि चयन गर्न माग गरेका छन् । क्षेत्रीय कार्यसमिति भने सर्वसम्मत चयन भइसकेको बताइएको छ ।
दैलेख–२ मा निर्वाचन माग गर्दै तालाबन्दी
दैलेख क्षेत्र नम्बर २ मा पनि महाधिवेशन प्रतिनिधि छनोटलाई लिएर विवाद भएको छ । सर्वसम्मतिको नाममा सूचना टाँसेर प्रतिनिधि चयन गर्न खोजिएको भन्दै उम्मेदवारहरूले निर्वाचन समितिको कार्यालयमै तालाबन्दी गरेका छन् ।
उम्मेदवारहरूले निर्वाचनमार्फत प्रतिनिधि चयन गर्नुपर्ने माग राखेका छन् । विवाद समाधान नभएसम्म तालाबन्दी कायम रहेको विवरण सार्वजनिक भएको छ ।
काठमाडौं–३ मा निर्वाचन प्रक्रिया रद्द गर्न माग
काठमाडौं क्षेत्र नम्बर ३ मा पनि क्षेत्रीय सभापतिको निर्वाचन प्रक्रिया विवादमा परेको छ । उम्मेदवार दुर्गा ढुंगेलले उम्मेदवारी दर्तालगायत प्रक्रियामा पर्याप्त अवसर र सूचना नदिइएको भन्दै निर्वाचन प्रक्रिया रद्द गर्न माग गर्दै जिल्ला निर्वाचन समितिमा उजुरी दिएका छन् ।
उनको उजुरीमा एक उम्मेदवारलाई विजयी घोषणा गरिएकोप्रति आपत्ति जनाइएको छ ।
विवादको जड के ?
अहिलेसम्म सार्वजनिक भएका घटनाहरू हेर्दा कांग्रेसका स्थानीय तथा क्षेत्रीय अधिवेशनमा विवादका प्रमुख कारणहरूमा क्रियाशील सदस्यता, प्रतिनिधि छनोट, मतदाता नामावली, मतदान व्यवस्थापन, मतपत्रको वैधता, सर्वसम्मतिको प्रयास र उम्मेदवारी प्रक्रियासम्बन्धी असन्तुष्टि देखिन्छन् ।
विशेषगरी यसपटक केन्द्रीय तहका नेताहरू पनि आफ्नो निर्वाचन क्षेत्रबाट महाधिवेशन प्रतिनिधि निर्वाचित भएर आउनुपर्ने व्यवस्थाका कारण स्थानीय अधिवेशनको प्रतिस्पर्धा थप महत्वपूर्ण बनेको छ । कांग्रेसको १५औँ महाधिवेशनमा करिब ७ हजार प्रतिनिधि सहभागी हुने अनुमान गरिएको छ ।
यही कारण वडा र क्षेत्रीय तहका निर्वाचनलाई सामान्य संगठनात्मक प्रक्रिया मात्र नभई आगामी केन्द्रीय नेतृत्व चयनसँग जोडेर हेरिएको छ ।
‘एकता र विधि’को परीक्षा
कांग्रेसको महाधिवेशनको तयारी एकातिर तीव्र भइरहँदा अर्कोतर्फ पार्टीभित्र फरक समूहहरूले अलग–अलग राजनीतिक प्रक्रिया अघि बढाइरहेका छन् । यस्तो अवस्थामा तल्लो तहको अधिवेशनमै विवाद र झडपका घटना देखिनुले महाधिवेशनको निर्वाचन व्यवस्थापनमाथि थप प्रश्न खडा गरेको छ ।
कान्तिपुरका अनुसार क्रियाशील सदस्यताको विवादका कारण मधेश प्रदेशका केही स्थानमा पालिका अधिवेशनसमेत प्रभावित भएका छन् । बाढी तथा मौसमका कारण केही जिल्लामा अधिवेशन प्रभावित भएको उल्लेख छ ।
पार्टीभित्रको मतभेदलाई महाधिवेशनबाट समाधान गर्नुपर्ने धारणा सार्वजनिक भइरहेकै बेला अधिवेशन प्रक्रियामै विवाद, आरोप–प्रत्यारोप र झडपका घटना दोहोरिन थालेका हुन् । पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवाले समेत पार्टीभित्रको मतभेद महाधिवेशनमार्फत समाधान गर्नुपर्ने भन्दै अधिवेशनमा सहभागी हुन नेता–कार्यकर्तालाई आह्वान गरेका छन् ।
अब कांग्रेस नेतृत्वका सामु चुनौती केवल महाधिवेशन सम्पन्न गर्नु मात्रै होइन, विवादित क्षेत्रमा निर्वाचन प्रक्रिया निष्पक्ष र स्वीकार्य ढंगले टुंग्याउनु तथा विभिन्न समूहबीचको अविश्वास व्यवस्थापन गर्नु पनि देखिएको छ ।
प्रतिनिधिसभामा दर्ता भएको संघीय निजामती सेवा विधेयकमा के छ ?
नेपाल सरकारलाई मलेसियाको शर्तः ‘‘तोकिएका २७५ म्यानपावरबाट मात्र श्रमिक पठाऊ’
पार्टीको हितविपरीतका क्रियाकलापमा संलग्न हुनेलाई कांग्रेसले कारवाही गर्ने
काठमाडौं उपत्यकाका १२ स्थानमा ११ दिन विद्युत् आपूर्ति कटौती हुने
टिप्पणीहरू
0 प्रकाशित टिप्पणीटिप्पणी र Like गर्न निःशुल्क सदस्य खाता आवश्यक छ।
खाता बनाउनुहोस्लगइन